Bu yazı ilk olarak 26 Ağustos 2015 tarihinde Mert Mehmet Şener tarafından LinkedIn platformunda yayımlanmıştır.
Geçenlerde bir organizasyonda tanıştığım, Türkiye’den Kuveyt Üniversitesi’ne çalışmak üzere davet alan bir öğretim görevlisi ile sohbet etme fırsatı buldum. Kendisi Kuveyt’in, Batı Asya’nın özellikle eğitim konusunda yükselen yıldız bir ülkesi olduğunu, ekonomik gücün bir kısmının direkt olarak eğitim – öğretim için harcandığını, büyük gelişmeler olduğunu, gittikçe daha yaşanabilir bir ülke haline geldiğini söyledi. Zengin öğrenciler, spor arabalar, düzgün inşa edilmiş yollar ve lüks alışveriş merkezleriyle günlük hayatın Amerika Birleşik Devletleri’nden farksız olduğunu aktardı. Kuveyt ile ilgili dikkat çekici şeylerden bahsettikten sonra ben de bir araştırma yapmak istedim. Merak edenler için Kuveyt’e genel bir bakış ;
Kuveyt ; Kuveyt City isimli başkenti olan, Basra Körfezinin kuzeyinde yer alan, 17,818 km2’lik yüz ölçüme sahip olan, tamamına yakını düz ve çöl alanlardan oluşan bir Batı Asya ülkesidir. 1961 yılında bağımsızlığını kazanarak 1963 yılında Birleşmiş Milletler’in bir üyesi olmuştur. 8 yıl süren Irak – İran savaşı sonrası Ağustos 1990’da Irak tarafından işgal edilmiş, ABD’nin öncülüğünde çeşitli ülkelerin ortak askeri harekatı sonrası Şubat 1991’de yeniden bağımsızlığına kavuşmuştur.
2014 verilerine göre nüfusu 4.1 milyon olup, kişi başına GSYİH 70.861 $’dır. Para birimi Kuveyt dinarıdır. Genç nüfus oldukça fazla olup, göçmen nüfusun büyük çoğunluğunu Asyalılar oluşturmaktadır. Kuveytli işgücünün %90’ından fazlası kamuda çalışmakta olup, aynı anda özel sektörde de çalışmak imkanına sahiptirler. Bununla beraber Kuveytliler özel sektör işlerine pek rağbet etmemektedirler. Ülkede bulunan yabancı vasıfsız işçilerin aylık 20-30 KD ücretlerle çalıştıkları bilinmektedir.
Genel olarak bilindiği gibi Kuveyt ekonomisinin neredeyse tamamı petrolden sağlanan gelire dayanmaktadır. Dünya petrollerinin %10’u bu küçük ülkeden sağlanınca, Kuveyt kısa zamanda dünyanın en zengin ülkelerinden biri haline gelmiştir. Daha detaylı bilgi vermek gerekirse, GSYİH’nın yaklaşık %50’si ve ihracat gelirlerinin yaklaşık %95’i petrolden kaynaklanmaktadır. GSYİH’nın yaklaşık % 4,8’ine tekabül eden imalat sanayi ise hidrokarbona dayalı rafineri ve petro kimya endüstrisinden oluşmaktadır. Önceki yıllarda, petrol fiyatlarında yaşanan artışlar, Kuveyt’e önemli ölçüde likidite sağlamış, bu da ülkenin yeniden inşa ve yapılanma dönemine girmesine imkan vermiştir.
Bu durum istihdamın son on yılın en yüksek rakamlarına ulaşmasına ve zaten yüksek olan tüketim harcamalarının artmasına da yol açmıştır. Özel sektör hem tüketim harcamalarındaki artıştan, hem de kamu alım ve ihalelerindeki artıştan büyük ölçüde fayda görmüştür
Kuveyt’te Eğitim
Anayasaya göre ilköğretim tüm vatandaşlar için zorunlu olup, üniversite düzeyine kadar eğitim ücretsizdir. Birleşmiş Milletler verilerine göre okuryazarlık oranı 15 yaş üzeri için % 93 oranında olup, bu oran Arap dünyası için oldukça yüksektir. Bir çok aile çocuklarını ilkokuldan itibaren İngilizce eğitim veren Amerikan ya da Pakistan okullarına gönderiyor. Bu da çocuğun yerel lehçe dışında doğru dürüst Arapça konuşamamasına yol açıyor.
Ülkenin en önemli üniversitesi olan Kuveyt Üniversitesi’nin eğitimi de iki kısma ayrılıyor: İngilizce eğitim yapan bölümler ve Arapça eğitim yapan bölümler. İngilizce eğitim yapan tıp ve mühendislik bölümlerinde genellikle yabancı hocalar istihdam ediliyor; bu bölümlerde eğitim mükemmele yakın. Yabancı hocalar ödenen maaşlar ise dudak uçuklatan cinsten. Sosyal bilimlerde ise eğitim dili Arapça. Genellikle yerli hocalar çalışıyor. Onun için bu bölümlerde eğitim vasatın altında. Genellikle notları düşük olan öğrenciler bu bölümleri tercih ediyor.
Yükseköğrenim
Ülkede devlet destekli 4 yüksek öğrenim kurumu var.
– Kuwait University
– The College of Basic Education PAAET
– Higher Institute for Theater Arts
– Higher Institute of Music Arts
Kuveyt Üniversitesi, Ekim 1966’da İngiliz işgalinin sona ermesinin beşinci yılında ülkedeki yükseköğretim çalışmalarının yürütülmesi amacıyla kuruldu. 2010 verilerine göre öğrenci sayısı 32.875
Dünyanın önde gelen eğitim kurumlarından esinlenilerek yapılan ve Kuveyt’in en gelişmiş eğitim tesisi olarak öğrencilerine eğitim imkanı sunan Kuveyt Üniversitesi, son teknoloji yeni bir kampüs kurmak için çalışmalarını hızla sürdürmektedir. Bu çalışmaların en önemlisi 325.000 metre karelik Bilim Kolejidir.
Diğer Enstitü ve Kurumlar
– Gulf Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
– Açık Arap Üniversitesi
– Kuveyt Avusturalya Koleji
– Kuveyt Amerikan Koleji
– Kuveyt Massstricht İşletme Okulu
– Box Hill Koleji
– Orta Doğu Amerikan Üniversitesi
– Kuveyt Uluslararası Hukuk Okulu
Kuveyt’te Sanayi
Kuveyt ilk petro kimya tesisini 1960’lı yılların sonunda faaliyete geçirmiştir. Ancak, bu tesis gaz stoklarının yetersiz olması ayrıca iç ve dış pazar eksikliğinden dolayı başarılı olamamıştır. 1991 yılında Irak işgali sonrasında Kuveyt, daha fazla yabancı yatırımın ülkeye çekilmesinin ülke savunmasında dış güçlerin desteğinin alınmasına daha fazla katkı sağlayacağına inanmıştır.
Kuveyt’te Al Ahmadi, Shaiba ve Mina Abdullah olmak üzere toplam 3 adet petrol rafinerisi bulunmaktadır. Bu rafinerilerin toplam üretim kapasitesi 890 bin VG (varil/gün) civarındadır. Proje çalışmaları devam eden Al Zour bölgesinde inşa edilmesi planlanan 4. rafinerinin 630 bin VG kapasiteli olması planlanmaktadır.
Kuveyt’te Madencilik
Kuveyt, OPEC ülkeleri içinde en fazla petrol üreten 4. ülke konumundadır. “Kuveyt’in petrol rezervlerinin 101,5 milyar varil olduğu açıklanmıştır. Mevcut üretim rakamlarıyla söz konusu rezervin 115 yıl daha yeteceği hesaplanmaktadır.
1936 yılında Kuveyt’te ilk sondaj gerçekleştirilmiş ve 1938 yılında Burgan bölgesinde petrol bulunmuştur. Kuveyt’in mevcut ekonomik sisteminin şekillenmesi ise 1946 yılında petrol ihracatının başlaması ile gerçekleşmiştir. Kuveyt ülkedeki petrol üretimini 1975 yılında millileştirmiştir. Devletleştirme sonrasında Petrol ile ilgili faaliyetleri yürütmek amacıyla Kuwait Petroleum Corporation (KPC) isimli firma kurulmuştur. Başbakanın başkanlığında toplanan Petrol Yüksek Konseyi (Supreme Petroleum Council) üretim politikasını belirlemekte ve yatırım kararlarını almaktadır.
Ekonomik Performans
2014 yılında, Kuveyt ekonomisinde, % 2,3 büyüme gerçekleşmiştir. Ülke GSYİH’sı 181 milyar dolar, kişi başı gelir 70.861 dolardır. 2015-2016 yıllarında ise ekonomide ortalama % 1,9’luk büyüme beklenmektedir.
Ülkenin ekonomik performansı genel olarak petrol fiyatlarında yaşanan dalgalanma ile paralellik göstermektedir. Son yıllarda petrol gelirlerindeki azalma ve siyasi gerilimler nedeniyle kamu harcamaları sınırlandırılmıştır. Ancak ekonominin hidrokarbon sektörüne dayanması ve önemli rezervlere sahip olunması nedeniyle önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarında görülebilecek düşüşlerin olumsuz etkisinin düşük olması beklenmektedir.
2017/2019 yılllarından itibaren ülkede yatırımların artması, altyapı projeleri öncelikli olmak üzere inşaat sektörü projelerinin artması ve ülkenin ortalama % 4,1 oranında büyümesi beklenmektedir.
Kaynaklar
http://www.ekonomi.gov.tr/portal/faces/home/disIliskiler/ulkeler/ulke-detay/Kuveyt
https://en.wikipedia.org/wiki/Kuwait
www.bisav.org