{"id":144,"date":"2023-10-21T20:19:31","date_gmt":"2023-10-21T20:19:31","guid":{"rendered":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/?p=144"},"modified":"2023-10-21T20:19:32","modified_gmt":"2023-10-21T20:19:32","slug":"pygmalion-etkisi-ve-sosyal-psikoloji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/index.php\/2023\/10\/21\/pygmalion-etkisi-ve-sosyal-psikoloji\/","title":{"rendered":"Pygmalion Etkisi ve Sosyal Psikoloji"},"content":{"rendered":"

Pygmalion kelimesinin nereden geldi\u011fine bakacak olursak, Yunan mitolojisinde K\u0131br\u0131s’\u0131n efsanevi bir fig\u00fcr\u00fc olarak bilinen Pygmalion, bir kral ve heykeltra\u015ft\u0131.\u00a0Pygmalion<\/strong>, Phoenician’\u0131n Yunan versiyonu olmas\u0131na ra\u011fmen daha \u00e7ok Ovid’in anlat\u0131 \u015fiiri\u00a0Metamorphoses<\/strong>‘ten bilinmektedir ve orada Pygmalion kendi yapt\u0131\u011f\u0131 bir heykele a\u015f\u0131k olan bir heykeltra\u015ft\u0131r. (metamorphosis:\u00a0<\/strong>metamorfoz, bir hayvan\u0131n do\u011fumdan veya yumurtadan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra fiziksel olarak geli\u015fti\u011fi, h\u00fccre b\u00fcy\u00fcmesi ve farkl\u0131la\u015fmas\u0131 yoluyla hayvan\u0131n v\u00fccut yap\u0131s\u0131nda g\u00f6ze \u00e7arpan ve nispeten ani bir de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7eren biyolojik bir s\u00fcre\u00e7)<\/em><\/p>

\"Pygmalion<\/figure><\/div>

<\/a><\/p>

M\u00d6 43 ile MS 17 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fayan Romal\u0131 \u015fair,\u00a0Publius Ovidius Naso<\/strong>, k\u0131saca Ovid’in 10. Metamorphoses kitab\u0131nda, Pygmalion fildi\u015finden bir kad\u0131n heykeli yapan K\u0131br\u0131sl\u0131 bir heykeltra\u015ft\u0131. Pygmalion, kendi yapt\u0131\u011f\u0131\u00a0Galatea\u00a0<\/strong>isimli heykeli o kadar ger\u00e7ek\u00e7i ve g\u00fczel buldu ki ona a\u015f\u0131k oldu. Zamanla, Aphrodite’in festival g\u00fcn\u00fc geldi ve Pygmalion Aphrodite’in altar\u0131na adaklar arad\u0131, sessizce, yapt\u0131\u011f\u0131 fildi\u015fi heykelin ya\u015fayan bir kopyas\u0131 gibi bir e\u015f diledi. Eve geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde fildi\u015fi heykelini \u00f6pt\u00fc. Sonras\u0131nda heykelin hayata d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fc.\u00a0<\/p>

<\/p>

Pygmalion<\/strong>, heykelin ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesini beklemi\u015fti ve bu ger\u00e7ekle\u015fti. Pygmalion\u00a0Aphrodite<\/strong>‘in kutsamas\u0131yla hayata d\u00f6nen bu heykel ile evlendi. \u015eair Ovid’in anlat\u0131s\u0131nda,\u00a0Paphos<\/strong>\u00a0ad\u0131nda bir k\u0131zlar\u0131 oldu, \u015fehrin ismi de buradan gelmektedir. Baz\u0131 kaynaklarda \u00e7ocu\u011fun ismi\u00a0Metharme<\/strong>\u00a0olarak ge\u00e7er. Bir heykelin canlanmas\u0131 ile ilgili;\u00a0Daedalus<\/strong>‘un civa ile heykellerine ses vermesi,\u00a0Talos<\/strong>\u00a0ve\u00a0Zeus<\/strong>‘un emri \u00fczerine kilden yap\u0131lan\u00a0Pandora,\u00a0<\/strong>Tarih\u00e7i\u00a0Polybius\u00a0<\/strong>taraf\u0131ndan anlat\u0131lan “Apega of Nabis”<\/strong>\u00a0hikayesi gibi benzer hikayeler anlat\u0131lmaktad\u0131r. Burada pygmalion kelimesi, beklenti’yi temsil etmektedir. “Galatea” ad\u0131 Pygmalion’un heykeliyle antika g\u00f6r\u00fcnecek kadar s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde ili\u015fkilendirilmi\u015f olsa da, Pygmalion ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak kullan\u0131m\u0131 post-klasik bir yazardan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/p>

<\/p>

<\/p>

<\/p>

<\/p>

<\/p>

<\/p>

\"No<\/figure><\/div>

<\/a><\/p>

Beklenti etkisi, davran\u0131\u015fsal psikoloji, edebiyat, e\u011fitim & \u00f6\u011fretim, sosyal psikoloji, \u00f6rg\u00fctsel davran\u0131\u015f ve y\u00f6netim <\/strong>alanlar\u0131nda \u00f6nemli bir olgudur. “Kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren kehanet” (The Self-Fulfilling Prophecy) ya da “Pygmalion etkisi<\/strong>” olarak da adland\u0131r\u0131lan bu olgu; ki\u015finin, bir s\u00fcre sonra ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ona ili\u015fkin beklentilerine denk d\u00fc\u015fen davran\u0131\u015flar sergilemesi<\/em> olarak a\u00e7\u0131klanabilir. Yani bir anlamda inan\u00e7lar, davran\u0131\u015fa, davran\u0131\u015flar da performansa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Beklenti etkisi bilimde, sanatta ve mitolojide farkl\u0131 boyutlar\u0131yla incelenmi\u015ftir. Sanattan \u00f6rnek verecek olursak; Bernard Show’un 1916 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 ve sonradan m\u00fczikalle\u015fen My Fair Lady<\/em><\/strong> adl\u0131 oyunu buna \u00f6rnektir. Yine Matrix <\/em><\/strong>serisini teorinin sinemaya yans\u0131mas\u0131 \u015feklinde \u00f6rneklendirebiliriz.<\/p>

Sosyal Psikoloji<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/p>

Bireylerin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin, i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ger\u00e7ek, hayali ve anla\u015f\u0131lan olu\u015fundan nas\u0131l etkilendi\u011fini inceleyen disiplinleraras\u0131 bir aland\u0131r. Belli ba\u015fl\u0131 konular\u0131;\u00a0yard\u0131m, sosyal uyum, s\u00f6z dinleme, toplum ve birey etkile\u015fimi, \u00f6n yarg\u0131, hiddet ve sald\u0131r\u0131\u00a0<\/strong>gibi konulard\u0131r. Sosyal psikolojide ba\u015flang\u0131\u00e7ta ger\u00e7ekli\u011fi olmayan bir durum hakk\u0131ndaki beklentilerin ger\u00e7ekle\u015fmesine yol a\u00e7ma s\u00fcreciyle beklenen davran\u0131\u015f\u0131n sergilenmesi sonucu, olmayan bu halin ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesi olarak de\u011ferlendirildi\u011fi i\u00e7in “self fulfilling prophecy<\/strong>” yani “kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren kehanet<\/strong>” teorisi olarak tan\u0131mlan\u0131r. Yani ki\u015fi kendi kehanetini ger\u00e7ekle\u015ftirir. Olumlu duygular, olumlu sonu\u00e7lar, olumsuz duygular ise olumsuz sonu\u00e7lar do\u011furur.<\/p>

\"Robert<\/figure><\/div>

<\/a>Literat\u00fcrde konuyla ilgili \u00f6nemli akademik \u00e7al\u0131\u015fmalara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman\u00a0Rosenthal\u00a0<\/strong>ve\u00a0Jacobson<\/strong>‘un 1968 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan “Pygmalion in the classroom<\/strong>” (S\u0131n\u0131fta pygmalion) adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. 1965 y\u0131l\u0131nda iki ara\u015ft\u0131rmac\u0131 bir ilkokulda deney yapt\u0131lar. \u00c7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda \u00f6\u011fretmen beklentilerinin \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme performans\u0131n\u0131n \u00fczerine olan etkilerini ara\u015ft\u0131rd\u0131lar. Bu deneyde ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u00f6\u011fretmenler \u00fczerinde yarat\u0131lan \u00e7ocuklara dair bu alg\u0131n\u0131n baz\u0131 \u00e7ocuklarda geli\u015fime sebep olabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fcler. Ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lan \u00f6\u011fretmenlere s\u0131n\u0131flardan rastgele se\u00e7ilen baz\u0131 \u00f6\u011frencilerin di\u011ferlerine oranla daha zeki olduklar\u0131 belirtilmi\u015f; bu \u00f6\u011frencilerin bir sonraki e\u011fitim y\u0131l\u0131nda daha ba\u015far\u0131l\u0131 olacaklar\u0131 ifade edilmi\u015ftir. Asl\u0131nda tamam\u0131 benzer akademik bilgi ve IQ d\u00fczeyine sahip olan \u00f6\u011frenciler iki gruba ayr\u0131l\u0131p, \u00f6\u011frenim g\u00f6rmeleri sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6\u011fretmenlere zeki oldu\u011fu belirtilen \u00f6\u011frencilere \u00f6\u011fretmenlerin daha \u00f6zverili ve ilgili davrand\u0131klar\u0131; beklentilerini de y\u00fcksek tuttuklar\u0131 g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. \u00d6\u011fretmenler ise iki gruba y\u00f6nelik davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmadan s\u00fcrece devam etmi\u015flerdir. \u00c7al\u0131\u015fma sonucunda bu gruptaki \u00f6\u011frencilerin IQ seviyesi ve akademik ba\u015far\u0131 seviyelerinde anlaml\u0131 bir pozitif de\u011fi\u015fim g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. \u00d6\u011fretmenler, \u00f6\u011frencilerin ba\u015far\u0131l\u0131 olmalar\u0131n\u0131 ve entelekt\u00fcel geli\u015fim g\u00f6stermelerini beklediklerinde, bu hem \u00f6\u011frenci hem de \u00f6\u011fretmen davran\u0131\u015flar\u0131na yans\u0131r ve beklenti, kehanet ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. B\u00f6yle bir beklenti olmad\u0131\u011f\u0131nda, bu olmayan inan\u00e7 yine beklendi\u011fi gibi olumsuz sonu\u00e7lan\u0131r. Olumsuz inan\u00e7, olumsuz davran\u0131\u015fa, olumsuz davran\u0131\u015f da olumsuz performansa sebep olur. Ayn\u0131 “cesaret k\u0131r\u0131lmas\u0131<\/em>” gibi de sonu\u00e7lar\u0131 olabilmektedir. \u00c7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalarda pygmalion etkisinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc hesaplanm\u0131\u015f ve d= 0.81, d= 1.13 gibi b\u00fcy\u00fck etki b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri elde edilmi\u015ftir.<\/p>

<\/p>

\"Victor<\/a><\/figure><\/div>

<\/p>

<\/p>

<\/p>

\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131nda cesaret k\u0131r\u0131lmas\u0131 kavram\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fan\u00a0Alfred Adler<\/strong>, meslekta\u015f\u0131\u00a0Sigmund Freud<\/strong>\u00a0ile, ki\u015filik geli\u015fiminin, ki\u015finin ki\u015fili\u011finin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n be\u015f ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce yerle\u015fmesiyle ya\u015fam\u0131n \u00e7ok erken d\u00f6nemlerinde ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 konusunda hemfikirdi. Do\u011fu\u015ftan be\u015f ya\u015f\u0131na kadar kendini ba\u015fkalar\u0131yla k\u0131yaslamakla me\u015fgul olan k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocu\u011fun nas\u0131l kolayca a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k hissedip cesaretinin k\u0131r\u0131labilece\u011fi anla\u015f\u0131labilir.<\/p>

<\/p>

<\/p>

<\/p>

<\/p>

<\/p>

Bekleyi\u015f, ba\u015far\u0131 ihtiyac\u0131, ama\u00e7 belirleme ve sosyal \u00f6\u011frenme teorileri Pygmalion etkisinin kayna\u011f\u0131 olan kuramlard\u0131r. Motivasyon, karar alma ve liderlik gibi konularda kitaplar\u0131 yazan ve beklenti teorisi alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan motivasyon teorisyeni\u00a0Victor Vroom<\/strong>\u2019un teorisi, insan\u0131n motivasyonunu \u00fc\u00e7 de\u011fi\u015fkene ba\u011flamaktad\u0131r;\u00a0valens, beklenti ve ara\u00e7sall\u0131k.<\/strong>\u00a0Valens (iste\u011fin derecesi), performans sonucuna ula\u015f\u0131nca edinilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u00f6d\u00fcl\u00fcn de\u011feridir. Valens, eksi bir ile art\u0131 bir aras\u0131nda de\u011fer alabilir.<\/p>

Bekleyi\u015f, \u00f6d\u00fcl\u00fcn performans hedefine ula\u015fabilecek ki\u015fi taraf\u0131ndan tahmin edilmesi s\u00fcrecidir. Valens ve bekleyi\u015f y\u00fcksek ise ki\u015fi motive olur. Ara\u00e7sall\u0131k, hedeflenen performansa ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda istenilen \u00f6d\u00fcl\u00fcn verilmesi ihtimalidir (Vroom, 1964). McClelland\u2019\u0131n ba\u015far\u0131 ihtiyac\u0131 teorisi ki\u015finin \u00fc\u00e7 tip ihtiyac\u0131n etkisinde oldu\u011funu savunur; ili\u015fki kurma, g\u00fc\u00e7 kazanma ve ba\u015farma ihtiya\u00e7lar\u0131 (McClelland, 1967). Locke\u2019n\u0131n ama\u00e7 belirleme teorisine g\u00f6re, amac\u0131n ula\u015f\u0131labilirlik derecesi \u00f6nem arz eder. Buna g\u00f6re ki\u015finin belirleyece\u011fi ama\u00e7lar, onun motivasyonunu etkiler. Buna g\u00f6re ula\u015f\u0131lmas\u0131 zor ama\u00e7lar belirleyen ki\u015fi, kolay ama\u00e7 belirleyenlere g\u00f6re daha \u00e7ok motive olmaktad\u0131r (Locke, 1968). Son olarak Bandura\u2019n\u0131n sosyal \u00f6\u011frenme teorisi (1977), insanlar\u0131n sosyal ba\u011flamda ba\u015fkalar\u0131yla olan etkile\u015fimlerinden \u00f6\u011frendikleri fikrini temel al\u0131r.<\/p>

<\/p>

\"Robert<\/figure><\/div>

<\/p>

Sosyolog\u00a0Prof. Robert Merton<\/strong>, beklenti etkisini, “Bir durumun yanl\u0131\u015f tan\u0131mlanmas\u0131, yanl\u0131\u015f\u0131 do\u011fru hale getiren yeni bir davran\u0131\u015fa yol a\u00e7ar<\/em>” saptamas\u0131yla de\u011ferlendirmi\u015ftir. Merton, 1948’de konu ile iligili ilk ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 yay\u0131mlam\u0131\u015f ve bu teoriyi k\u0131saca ‘Zaman i\u00e7erisinde ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fen inan\u0131\u015flar’<\/strong>\u00a0olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>

Harvard Profes\u00f6rlerinden Robert Rosenthal<\/strong> ise bu konuda \u00f6nce farelerle, sonra da yukar\u0131da bahsedildi\u011fi gibi bir ilkokuldaki 18 \u00f6\u011fretmen <\/strong>ve 650 \u00f6\u011frenci<\/strong>yi kapsayan ara\u015ft\u0131rmalar yapm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fitim kurumlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda pygmalion etkisinin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk \u00e7al\u0131\u015fma sanayi sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in Albert Sidney King<\/strong> taraf\u0131ndan 1972 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. Bu ve di\u011fer e\u011fitim bilimlerinde Pygmalion etkisini ara\u015ft\u0131ran di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalardan esinlenen Eden ise benzer bir sonucun i\u015fletme uygulamalar\u0131nda da g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini sorgulam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rg\u00fctler \u00fczerindeki Pygmalion etkisi Livingston<\/strong> taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen farkl\u0131 deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar ile de desteklenmi\u015ftir (Livingston,<\/strong> 1988, s.4.)<\/p>

Beklentiler bireyde alg\u0131sal uyuma ya da alg\u0131sal yanl\u0131l\u0131\u011fa yol a\u00e7maktad\u0131r. Bireyin alg\u0131lama s\u00fcrecinde kendisinden beklenilen ile uyumlu olacak \u015fekilde hareket etti\u011fi g\u00f6zlemlenmektedir. Ancak buradaki \u00f6nemli nokta s\u00fcrecin bireyde bili\u015fsel olarak ger\u00e7ekle\u015fmesidir. Birey kendisinden beklenilen bir do\u011frultuda davran\u0131\u015f sergiliyor ise bu normlar dahilinde; aksi bir durumda davran\u0131\u015f sergiler ise istisnai bir durum olarak de\u011ferlendirilmektedir. S\u00f6z konusu ko\u015fullarda birey bir tak\u0131m yarg\u0131 kal\u0131plar\u0131na maruz kalmakla birlikte davran\u0131\u015f normlar dahilinde peki\u015ftirilecektir.<\/p>

<\/p>

Dilimizde pygmalion etkisine at\u0131fta bulundu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fimiz baz\u0131 \u00f6rnek ifadeler;<\/p>

“Sak\u0131nan g\u00f6ze \u00e7\u00f6p atar”<\/em><\/p>

“Bir insana 40 g\u00fcn deli dersen deli olur”<\/em><\/p>

“Korktu\u011fum ba\u015f\u0131ma geldi”<\/em><\/p>

“Ne ekersen onu bi\u00e7ersin”<\/em><\/p>

“\u0130yi d\u00fc\u015f\u00fcnelim iyi olsun”<\/em><\/p>

“\u0130nanmak ba\u015farman\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r”<\/em><\/p>

*Karma felsefesi ve \u00e7ekim yasas\u0131 da benzer inan\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7ermektedir.<\/p>

<\/p>

BENZER ETK\u0130LER (TEOR\u0130LER)<\/strong><\/p>

Plasebo Etkisi<\/u><\/em><\/strong><\/p>

Farmakolojik olarak etkisiz bir ilac\u0131n telkine dayal\u0131 bir etki ortaya \u00e7\u0131karma halidir. Latince k\u00f6kenli bir kelime olup ho\u015fnut etmek anlam\u0131na gelir. \u0130la\u00e7. v\u00fccuda a\u011f\u0131z, burun veya enjeksiyon yolu ile verilebilir. Asl\u0131nda plasebonun fiziksel anlamda tedaviye y\u00f6nelik bir g\u00fcc\u00fc yoktur. Sahip oldu\u011fu tedavi g\u00fcc\u00fc tamamen hastan\u0131n verilen ilac\u0131n i\u015fe yarayacak oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmesinden al\u0131r. Plasebo, t\u0131bb\u0131n bilimsel olarak a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fekilde insanlar\u0131n istemeleri halinde kendi kendilerini iyile\u015ftirme g\u00fcc\u00fcne y\u00f6neliktir.<\/p>

Ak\u0131ll\u0131 Hans Etkisi<\/u><\/em><\/strong><\/p>

Hans, aritmetik i\u015flemler yapabildi\u011fi ve zek\u00e2 gerektiren ba\u015fka problemleri \u00e7\u00f6zebildi\u011fi iddia edilen bir at. At\u0131n sahibi, Almanya’da bir lisede matematik \u00f6\u011fretmeni olan Wilhelm von Osten, Hans’a toplamay\u0131, \u00e7\u0131karmay\u0131, \u00e7arpmay\u0131, b\u00f6lmeyi, zaman\u0131 s\u00f6ylemeyi, okumay\u0131 yazmay\u0131 ve Almanca’y\u0131 \u00f6\u011fretti\u011fini iddia ediyordu. Hans zamanla t\u00fcm d\u00fcnyada \u00fcn kazand\u0131. Bunun \u00fczerine biliminsanlar\u0131ndan olu\u015fan bir Hans komisyonu kuruldu. Komisyon, 1904 y\u0131l\u0131nda Hans’\u0131n g\u00f6sterilerinde hi\u00e7bir hile yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131ld\u0131 ve dosya, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 biyolog ve psikolog Oskar Pfungst’a devredildi. Hayvan psikolojisi ve fenomenoloji \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan Alman felsefeci Carl Stumpf’<\/strong>un asistan\u0131 Oskar Pfungst<\/strong>, 1907 y\u0131l\u0131nda Hans’\u0131 inceledi. At\u0131n ger\u00e7ekte (zannedilen anlamda) zihinsel i\u015flemler yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, fakat kendisini izleyen insanlar\u0131n tepkilerindeki k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fimler yoluyla beklentilerini alg\u0131layarak yan\u0131t verdi\u011fini g\u00f6sterdi. Pfungst, at\u0131n bak\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n v\u00fccut dilindeki istemsiz ipu\u00e7lar\u0131na tepki verdi\u011fini g\u00f6sterdi. Bak\u0131c\u0131, bu durumun fark\u0131nda de\u011fildi. Pfungst, ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda \u015fu y\u00f6ntemleri denedi;<\/p>

  1. Hans’\u0131 bak\u0131c\u0131s\u0131ndan ve seyircilerden yal\u0131tarak ipucu almas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek.<\/em><\/li>\n\n
  2. Sorular\u0131 bak\u0131c\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki ki\u015filerin sormas\u0131n\u0131 sa\u011flamak.<\/em><\/li>\n\n
  3. At\u0131n g\u00f6zlerini ba\u011flayarak soru soran\u0131 g\u00f6rmesini \u00f6nlemek.<\/em><\/li>\n\n
  4. Soru soran\u0131n cevab\u0131 bilip bilmemesi durumunu kontroll\u00fc olarak de\u011fi\u015ftirmek.<\/em><\/li><\/ol>
    \"No<\/figure><\/div>

    Pek \u00e7ok deneme sonunda,\u00a0Pfungst,<\/strong>\u00a0Hans’\u0131n bak\u0131c\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki ki\u015filere de do\u011fru cevap verebildi\u011fini g\u00f6sterdi. Bu, hile olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131yordu. Ancak Hans, sadece soru soran ki\u015fi do\u011fru cevab\u0131 biliyorsa cevap verebiliyor, ayr\u0131ca soru soran\u0131 g\u00f6rmesi gerekiyordu. Bak\u0131c\u0131 do\u011fru cevab\u0131 bildi\u011finde, Hans’\u0131n cevaplar\u0131 %89 oran\u0131nda do\u011fru oluyordu. Ancak bilmedi\u011finde, bu oran %6’ya d\u00fc\u015f\u00fcyordu. Pfungst, olay\u0131 dikkatle inceledi\u011finde, at\u0131n toyna\u011f\u0131 yere do\u011fru say\u0131da vurmaya yakla\u015f\u0131nca, soru soran\u0131n duru\u015funda ve y\u00fcz ifadesinde gerilim ifade eden k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fimler oldu\u011funu fark etti. Tam do\u011fru say\u0131da toynak vuru\u015fundan sonra bu gergin ifade yerini rahatlamaya b\u0131rak\u0131yordu. <\/p>

    <\/p>

    <\/p>

    <\/p>

    <\/p>

    B\u00f6ylece Hans’a durmas\u0131 i\u00e7in gereki sinyal veriliyordu. Bu \u00e7al\u0131\u015fmadan sonra bu olaya\u00a0“Ak\u0131ll\u0131 Hans Etkisi”<\/strong>ad\u0131 verildi.Bu etki, izleyici beklentisinin olaylar \u00fczerindeki etkileri ve hayvan bili\u015fselli\u011fi konusundaki ara\u015ft\u0131rmalarda \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Atlar\u0131n, insanlar\u0131n v\u00fccut dilindeki n\u00fcanslar\u0131 fark edebildi\u011fini ortaya \u00e7\u0131karan Pfungst, deneylere kendisi \u00fczerinde devam etti. Cevab\u0131n\u0131 bilmedi\u011fi sorular\u0131 kendisine y\u00f6nelten ki\u015filere Hans gibi yere vurarak cevap veren Pfungst, v\u00fccut dilindeki ipu\u00e7lar\u0131na dikkat ederek sorular\u0131n %90’\u0131n\u0131 bilebildi\u011fini g\u00f6rd\u00fc. Wilhelm von Osten, Pfungst’un bulgular\u0131na asla inanmad\u0131 ve Hans ile birlikte Almanya’y\u0131 gezerek merakl\u0131 kalabal\u0131klara g\u00f6steriler yapmaya devam etti.<\/p>

    Hawthorne Etkisi<\/u><\/em><\/strong><\/p>

    \"Western<\/a><\/figure>

    Hawthorne etkisi,\u00a0Elton Mayo, Fritz J. Roethlisberger<\/strong>\u00a0ve\u00a0William J. Dickinson<\/strong>\u00a0adl\u0131 end\u00fcstri psikologlar\u0131 taraf\u0131ndan 1927 ile 1932 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, ABD Illinois eyaletinde bulunan\u00a0Western Electric – Hawthorne<\/strong>\u00a0fabrikas\u0131nda yap\u0131lan grup dinamiklerinde “g\u00f6zlenmenin”, birey olarak alg\u0131lan\u0131p, say\u0131lman\u0131n” \u00f6nemine dikkat \u00e7eken \u00fcnl\u00fc bir \u00e7al\u0131\u015fma ile ke\u015ffedilen\u00a0grup psikoloji\u00a0<\/strong>kavram\u0131d\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n planlanmas\u0131n\u0131n nedeni Western Elektrik \u015eirketi’ndeki ayd\u0131nlanma d\u00fczeyi ile verimlilik ili\u015fkisini ara\u015ft\u0131rmakt\u0131. Deneyler s\u0131ras\u0131nda, \u00f6nce, hem ayd\u0131nlanman\u0131n artt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i grubunun, hem de ayd\u0131nlanma d\u00fczeyinin sabit kald\u0131\u011f\u0131 alanda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i grubunun verimlili\u011finin artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlenmi\u015f, daha sonra ayd\u0131nlanma d\u00fczeyinin azalt\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131n hem ayd\u0131nlanman\u0131n azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 grupta hem de kontrol grubunda verimlilik gene artm\u0131\u015ft\u0131r. Ayd\u0131nlanma d\u00fczeyinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ve azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n hem deney grubunda hem de kontrol grubunda verimlili\u011fi artt\u0131rmas\u0131n\u0131n nedenini bulmak isteyen psikologlar, i\u015f\u00e7ilerle g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve i\u015f\u00e7ilere durumun nedenini sormu\u015flar, i\u015f\u00e7iler de ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara, bilim insanlar\u0131n\u0131n kendileriyle ilgilenmesinden memnuniyet duyduklar\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015flard\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u0131ras\u0131nda ke\u015ffettikleri bu duruma, i\u015f idaresi psikolojisinin \u00f6nemli kavramlar\u0131ndan biri haline gelecek olan\u00a0“Hawthorne Etkisi”\u00a0<\/strong>ad\u0131 verilmi\u015ftir. <\/p>

    \u00c7al\u0131\u015fmalar, y\u00f6netimde davran\u0131\u015fsal yakla\u015f\u0131mlar\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 olu\u015fturarak\u00a0\u00d6rg\u00fctsel Davran\u0131\u015f\u00a0<\/strong>alan\u0131n\u0131n temellerini olu\u015fturmu\u015ftur. \u00c7al\u0131\u015fmalar neticesinde ek olarak, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n belirli bir gruba ait olma iste\u011fi, i\u015f arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan sosyal kabul g\u00f6rme, etkisinde olduklar\u0131 grubun dinamikleri, elde ettikleri sosyal \u00f6d\u00fcller, nezaret \u015fekli gibi hususlar \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n tatmin, motivasyon ve i\u015f verimliliklerinde esas \u00f6nemli fakt\u00f6rler olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>

    Hedef Belirleme Teorisi (Goal Setting Theory)<\/u><\/em><\/strong><\/p>

    \"No<\/a><\/figure><\/div>

    <\/p>

    15 May\u0131s 1938 do\u011fumlu Amerikal\u0131 bir psikolog olan\u00a0Edwin A. Locke\u00a0<\/strong>hedef belirleme teorisinin \u00f6nc\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Locke, kendi alan\u0131nda en \u00e7ok yay\u0131n yapan \u00f6rg\u00fctsel psikologtur. \u0130\u015f motivasyonu ve i\u015f tatmini anlay\u0131\u015f\u0131na b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar yapm\u0131\u015ft\u0131r. Locke, 1960’lar\u0131n ortalar\u0131nda hedef belirleme konusunda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve 30 y\u0131l boyunca bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ettirmi\u015ftir. Kendisine daha zorlu hedefler koyan bireylerin, kolay hedefler koyan bireylere g\u00f6re daha fazla performans g\u00f6sterdi\u011fini ortaya koymu\u015ftur. Locke, hedef belirleme teorisini 1960’larda geli\u015ftirdi ve rafine etti, konuyla ilgili ilk makalesini 1968’de “Toward a theory of task motivation and incentives<\/strong>” yay\u0131nlad\u0131.\u00a0Bu makale, a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmi\u015f hedefler ile performans aras\u0131ndaki pozitif ili\u015fkiyi ortaya koymu\u015ftur. Locke bu teori ile se\u00e7im, \u00e7aba, kal\u0131c\u0131l\u0131k ve bili\u015f gibi kavramlardan bahsederek, hedef belirlemenin sonu\u00e7lar\u0131 nas\u0131l etkileyebilece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar belirli hedeflere ula\u015fmaya kararl\u0131 olduklar\u0131nda daha iyi performans g\u00f6sterirler.\u00a0Hedef belirlemenin bireysel performans \u00fczerindeki etkisinin anla\u015f\u0131lmas\u0131yla kurulu\u015flar, kurumsal performansa fayda sa\u011flamak i\u00e7in hedef belirlemeyi kullanabilir. Ek olarak, hedef taahh\u00fcd\u00fc ile giden bir ba\u015fka husus da hedef kabul\u00fcd\u00fcr.\u00a0Bu, bireylerin kendi \u00f6zel hedeflerine ula\u015fma isteklili\u011fidir. Locke ve Latham (2002), hedef belirleme ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6steren \u00fc\u00e7 moderat\u00f6r belirtmi\u015flerdir;<\/p>

    1. Hedefe ula\u015fman\u0131n beklenen sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6nemi,<\/em><\/li>\n\n
    2. \u00d6z yeterlik: ki\u015finin hedeflere ula\u015fabilece\u011fine olan inanc\u0131,<\/em><\/li>\n\n
    3. Ba\u015fkalar\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131k: Ba\u015fkalar\u0131na verilen s\u00f6zler veya taahh\u00fctler, ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde art\u0131rabilir.<\/em><\/li><\/ol>

      Sosyal Kimlik Teorisi<\/u><\/em><\/strong><\/p>

      Sosyal kimlik kuram\u0131,<\/strong>\u00a0grup olgusunun analizinde i\u00e7 grup dinamikleri, gruplar aras\u0131 ili\u015fkiler ve kolektif benli\u011fe y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalar getiren bir sosyal psikoloji kuram\u0131d\u0131r.\u00a0Sosyal psikologlar\u00a0Henri Tajfel\u00a0<\/strong>ve\u00a0John Turner<\/strong>\u00a0taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015ftir. Ki\u015fisel bili\u015fsel s\u00fcre\u00e7leri, ki\u015filer aras\u0131 etkile\u015fimleri ve sosyolojik s\u00fcre\u00e7leri bir arada ele alarak sosyal kimlik kavram\u0131n\u0131n farkl\u0131 analiz d\u00fczeylerinden incelenmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ya\u015fanan olaylar sosyal psikologlar\u0131n gruplar aras\u0131 s\u00fcre\u00e7lerde ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6nyarg\u0131 ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n artmas\u0131na neden olmu\u015ftur. 1970’li y\u0131llara kadar yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda bu olgular\u0131 i\u00e7sel s\u00fcre\u00e7ler (ki\u015filik \u00f6zellikleri gibi) veya ki\u015filer aras\u0131 ili\u015fki s\u00fcre\u00e7leri (aile ili\u015fkileri gibi) ile a\u00e7\u0131klama e\u011filimi g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak Tajfel ve Turner, kolektif olgular\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda bireysel s\u00fcre\u00e7ler ve ki\u015filer aras\u0131 etkile\u015fimlerin yan\u0131 s\u0131ra sosyal etkile\u015fimlerin ve sosyolojik s\u00fcre\u00e7lerin de dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. Gruplar aras\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 anlayabilmek \u00fczere yapt\u0131klar\u0131\u00a0minimal grup paradigmas\u0131n\u0131 kullanarak yapt\u0131klar\u0131 deneylerinden elde ettikleri bulgulardan hareketle, sosyal kimlik kuram\u0131n\u0131 geli\u015ftirdiler. Kurama g\u00f6re toplumdaki gruplar\u0131n farkl\u0131 stat\u00fc ve g\u00fc\u00e7 dereceleri vard\u0131r. Sosyal gruplar heterojen olarak yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f toplumda ya\u015fayan bireylerin d\u00fcnyaya y\u00f6nelik alg\u0131 ve deneyimlerini anlamland\u0131rmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.\u00a0Teor gruplar aras\u0131 ili\u015fkileri etkileyen bili\u015fsel, motivasyonel ve makro sosyal s\u00fcre\u00e7leri ve bu s\u00fcre\u00e7ler aras\u0131nda etkile\u015fimleri a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>

      Sosyal \u00d6\u011frenme Kuram\u0131<\/u><\/em><\/strong><\/p>

      \"Albert<\/a><\/figure>

      Sosyal \u00d6\u011frenme Kuram\u0131\u2019n\u0131n temel ilkesi: \u2018\u0130nsanlar\u0131n ba\u015fkalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6zleyerek ve bunlardan bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kararak \u00f6\u011frenebilecekleri<\/em>\u2019dir. Daha sonra \u00f6\u011frenmede g\u00f6zlemin yan\u0131nda bili\u015fssel baz\u0131 bile\u015fenlerin de oldu\u011funu d\u00fc\u015fnerek kuram\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fletmi\u015ftir ve \u2018Sosyal Bili\u015fsel Teori<\/strong>\u2019 yi olu\u015fturmu\u015ftur. \u0130nsanlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim sonucu birbirlerinden bir \u015feyler \u00f6\u011frenmelerine, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6zlem yoluyla model almalar\u0131na ili\u015fkin ilk a\u00e7\u0131klamalar Platon ve Aristo’ya kadar dayanmaktad\u0131r. Bu konuda ilk sistematik \u015fekilde fikir belirten ki\u015fi ise John Dewey <\/strong>olmu\u015ftur. Sonras\u0131nda Rus psikolog  Lev Vygotsky<\/strong> de sosyal ortamda \u00f6\u011frenme ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fkalar\u0131yla etkile\u015fime girerek \u00f6\u011frenme ile ilgili ilk fikir beyan eden bu kuramc\u0131lardan sonra sosyal \u00f6\u011frenme kuram\u0131n\u0131n temelleri 1950\u2019li y\u0131llarda Rotter taraf\u0131ndan at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve \u2018Sosyal \u00f6\u011frenme kavram\u0131\u2019n\u0131 ilk defa 1947 y\u0131l\u0131nda Julian Rotter kullanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise Sosyal \u00d6\u011frenme Kuram\u0131 denildi\u011finde akla gelen ilk isim Albert Bandura<\/strong>\u2019d\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ayn\u0131 zamanda ailenin, sosyal \u00e7evrenin ve \u00f6nceki ku\u015faklar\u0131n sosyal davran\u0131\u015flar \u00fczerindeki etkisini irdelemi\u015ftir. \u00d6\u011frencisi Richard Walters <\/strong>ile sosyal \u00f6\u011frenme<\/em><\/strong> ve <\/em>sald\u0131rganl\u0131k<\/em> <\/strong>\u00fczerine birlikte ara\u015ft\u0131rma yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bandura’ya g\u00f6re insan\u0131n \u015fiddete e\u011filimi salt onun do\u011fas\u0131nda olan bir durumdan de\u011fil; g\u00f6zlem, taklit ve benzer \u00e7evresel etmenler<\/strong>den de kaynaklanmaktayd\u0131. \u00d6rne\u011fin anne’nin s\u00fcrekli baba taraf\u0131ndan d\u00f6v\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir ailede b\u00fcy\u00fcyen bir \u00e7ocuk, gelecekte \u015fiddet uygulamaya meyilli bir e\u015f oluyordu.<\/p>

      T\u00fcm bu teorilerin bireyin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131yla beraber toplumun davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6zetleyen birbiriyle ili\u015fkili oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Tarih kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren kehanetlerle doludur. D\u00fc\u015f\u00fcnceler ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Hayat\u0131n s\u0131rr\u0131 ve cevheri de d\u00fc\u015f\u00fcncelerin davran\u0131\u015flara, davran\u0131\u015flar\u0131n da eylemlerle birlikte \u00e7\u0131kt\u0131lara d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir. Bireyin hedefleri ve davran\u0131\u015flar\u0131 \u00e7evresindeki alg\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirir, bu alg\u0131da bireyin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ayn\u0131 y\u00f6nde etkilemeye devam eder. Bireyin bir konuda bariz yetene\u011finin olmas\u0131, \u00e7evresi taraf\u0131ndan da do\u011fru y\u00f6nlendirildi\u011fi taktirde somut \u00e7\u0131kt\u0131lara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Siyaset ve Politika’da da pygmalion etkisini g\u00f6rebilece\u011fimiz \u00e7ok fazla olay mevcuttur.<\/p>

      Carl Sagan’\u0131n da dedi\u011fi gibi;<\/p><\/blockquote>

      “Pozitif beklentiler kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren kehanetlere d\u00f6n\u00fc\u015febilir.”<\/strong><\/p><\/blockquote>

      “Bir \u015feyin imkans\u0131z oldu\u011funa inan\u0131rsan\u0131z, akl\u0131n\u0131z ve beyniniz bunun neden imkans\u0131z oldu\u011funu size ispatlamak \u00fczere \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flar ama bir \u015feyi yapabilece\u011finize inand\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, ger\u00e7ekten inand\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, akl\u0131n\u0131z yapmak \u00fczere \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulma konusunda size yard\u0131m etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flar<\/strong>.\u201d Dr. David J. Schwartz<\/p><\/blockquote>

      YAZAN: MERT MEHMET \u015eENER<\/strong><\/p>

      KAYNAKLAR<\/u><\/strong><\/p>

      Pygmalion in the classroom (Rosenthal & Jacobson, 1968)<\/em><\/p>

      \u00c7al\u0131\u015fan motivasyonuna yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131: Pygmalion etkisi (Alkan, 2019)<\/em><\/p>

      Pygmalion etkisinde yeni temalar: KKTC Turizm sekt\u00f6r\u00fcnde bir nitel i\u00e7erik analizi (Orhan, Mendi, \u0130ldeniz, 2020)<\/em><\/p>

      \u00d6rg\u00fctsel Davran\u0131\u015f, (S\u0131\u011fr\u0131 ve G\u00fcrb\u00fcz, 2013)<\/em><\/p>

      David Joseph Schwartz – The Magic of Thinking (1959)<\/em><\/p>

      https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Social_psychology<\/a><\/p>

      en.wikipedia.org\/wiki\/Pygmalion_effect<\/em><\/p>

      en.wikipedia.org\/wiki\/Goal_setting<\/em><\/p>

      https:\/\/www.britannica.com\/topic\/Clever-Hans<\/a><\/p>

      tr.wikipedia.org\/wiki\/Ovidius<\/em><\/p>

      https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Afrodit<\/a><\/p>

      britannica.com\/topic\/Pygmalion<\/em><\/p>

      en.wikipedia.org\/wiki\/Hawthorne_effect<\/em><\/p>

      https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Social_identity_theory<\/a><\/p>

      https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Clever_Hans<\/a><\/p>

      https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Victor_Vroom<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Pygmalion kelimesinin nereden geldi\u011fine bakacak olursak, Yunan mitolojisinde K\u0131br\u0131s’\u0131n efsanevi bir fig\u00fcr\u00fc olarak bilinen Pygmalion, bir kral ve heykeltra\u015ft\u0131.\u00a0Pygmalion, Phoenician’\u0131n Yunan versiyonu olmas\u0131na ra\u011fmen daha […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":145,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[73],"tags":[74,77],"class_list":["post-144","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psikoloji","tag-pygmalion","tag-sosyalpsikoloji"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/pygmalion.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=144"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":159,"href":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/144\/revisions\/159"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mertmehmetsener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}